Muhasebede Yıl Sonu Risk Kontrol Rehberi

Son Güncelleme: Mart 23, 2026 – Türk Muhasebe

Muhasebede Yıl Sonu Risk Kontrol Rehberi Muhasebede yıl sonu kapanış işlemlerinde en sık yapılan 15 kritik hata ve çözüm yöntemleri. Vergi riski, mali tablolar ve muhasebe kayıtları açısından uzman rehberi. Muhasebe kapanış işlemleri, yıl sonu muhasebe hataları, 690 hesap kapanışı, mali tablolar kontrolü, vergi riskleri, muhasebe kontrol listesi, dönem sonu muhasebe işlemleri

Muhasebede Yıl Sonu Kapanış İşlemleri ve Kritik Önemi

Muhasebede yıl sonu kapanış işlemleri, bir işletmenin finansal tablolarının doğruluğunu ve vergi yükümlülüklerinin doğru hesaplanmasını sağlayan en kritik süreçlerden biridir.

Bu süreçte yapılan hatalar:

• Mali tabloların gerçeği yansıtmamasına
• Vergi incelemelerinde risk oluşmasına
• Usulsüzlük ve vergi ziyaı cezalarına
• Finansal analizlerin yanlış yapılmasına

neden olabilir.

Vergi Usul Kanunu ve muhasebe uygulamalarına göre dönem sonu işlemleri;

• gelir ve giderlerin doğru döneme ait olması
• varlık ve borçların doğru değerlenmesi
• dönem karının doğru hesaplanması

amacıyla yapılır.

Ancak uygulamada birçok işletmede kapanış işlemleri yüzeysel yapılmakta veya tamamen atlanmaktadır.

Aşağıda muhasebe uygulamalarında en sık karşılaşılan 15 kritik kapanış hatası detaylı olarak açıklanmıştır.

1. 690 Hesabın Doğrudan 590 Hesaba Aktarılması

Muhasebede en sık yapılan teknik hatalardan biri 690 dönem karı hesabının doğrudan 590 hesaba aktarılmasıdır.

Doğru muhasebe akışı şu şekildedir:

690 → 692 → 590

Sebebi:

• Vergi karşılıkları 691 hesabında hesaplanır
• Net dönem karı 692 hesapta belirlenir

Doğru Kayıt Akışı

1️⃣ Gelir giderlerin kapatılması
690 DÖNEM KARI/ZARARI

2️⃣ Vergi karşılığı ayrılması
691 DÖNEM KARI VERGİ VE DİĞER YASAL YÜKÜMLÜLÜK KARŞILIĞI

3️⃣ Net karın belirlenmesi
692 DÖNEM NET KARI

4️⃣ Öz kaynaklara aktarım
590 DÖNEM NET KARI

Bu işlem yapılmazsa vergi hesapları hatalı olur.

2. Vergi Karşılığının Ayrılmaması

Birçok işletme dönem vergi karşılığını ayırmadan mali tabloları kapatmaktadır.

Bu durum:

• mali tabloların hatalı olmasına
• öz kaynakların yanlış görünmesine
• kar dağıtımının hatalı yapılmasına

neden olur.

Kullanılan Hesaplar

3. Amortismanların Eksik Ayrılması

Amortisman giderlerinin ayrılmaması veya eksik ayrılması:

• karın yanlış hesaplanmasına
• vergi matrahının hatalı oluşmasına

neden olur.

Amortisman Uygulanan Varlıklar

• Demirbaşlar
• Makine ekipman
• Taşıtlar
• Yazılımlar

Amortisman Ayrılmazsa

4. Fiziki Stok Sayımı Yapılmadan Kapanış

Vergi Usul Kanunu’na göre işletmeler dönem sonunda stok sayımı yapmak zorundadır.

Sayım yapılmazsa:

• stoklar hatalı görünür
• maliyetler yanlış hesaplanır
• kar yanlış hesaplanır

Yapılması gerekenler

• depo sayımı
• sayım farklarının kaydı
• değer düşüklüğü kontrolü

5. Cari Hesap Mutabakatlarının Yapılmaması

120 ve 320 hesap mutabakatları yapılmadan kapanış yapılması büyük bir risktir.

Riskler

• sahte bakiye oluşması
• tahsil edilemeyen alacaklar
• vergi inceleme riskleri

Mutabakat yapılması gereken hesaplar:

• 120 Alıcılar
• 320 Satıcılar
• 131 / 331 Ortaklar cari

6. Şüpheli Alacak Karşılığı Ayrılmaması

Tahsil edilemeyen alacaklar için 128 ve 129 hesaplar kullanılmalıdır.

Doğru kayıt

654 KARŞILIK GİDERLERİ
     129 ŞÜPHELİ ALACAK KARŞILIĞI

Aksi halde:

• alacaklar şişirilir
• mali tablolar gerçeği yansıtmaz

7. Banka Faiz Tahakkuklarının Kaydedilmemesi

Bankalarda yıl sonuna kadar oluşan faizler kaydedilmelidir.

Kullanılan Hesaplar

Bu kayıt yapılmazsa gelir eksik görünür.

8. Dövizli Hesaplarda Kur Değerlemesi Yapılmaması

Dövizli hesapların yıl sonunda TCMB kuru ile değerlenmesi zorunludur.

Değerleme Yapılacak Hesaplar

• Bankalar
• Dövizli alacaklar
• Dövizli borçlar

Kullanılan hesaplar

9. Kredi Faiz Tahakkuklarının Kaydedilmemesi

Bankalardan kullanılan kredilerde dönem sonuna kadar oluşan faizler tahakkuk ettirilmelidir.

Örnek kayıt

780 FİNANSMAN GİDERLERİ
     381 GİDER TAHAKKUKLARI

10. Personel Gider Tahakkuklarının Yapılmaması

Yıl sonu itibariyle;

• kıdem tazminatı karşılığı
• izin karşılığı
• prim tahakkukları

hesaplanmalıdır.

Bu işlem yapılmazsa işletmenin gerçek yükümlülükleri görünmez.

11. KDV Hesaplarının Kontrol Edilmemesi

191 ve 391 hesapların kontrol edilmemesi çok sık karşılaşılan bir hatadır.

Kontrol Edilmesi Gerekenler

• devreden KDV
• indirilemeyen KDV
• KDV matrahı

12. Kasa Hesabında Yüksek Bakiye

Muhasebede en sık eleştirilen konulardan biri yüksek kasa bakiyesidir.

Vergi incelemelerinde:

• örtülü kazanç
• kayıt dışı işlem

şüphesi doğabilir.

13. Ortaklar Cari Hesaplarının Kontrol Edilmemesi

131 ve 331 hesaplar işletmelerde ciddi vergi riskleri oluşturur.

Riskler

• örtülü kazanç dağıtımı
• transfer fiyatlandırması

14. Gelir ve Giderlerin 690 Hesaba Tam Kapanmaması

Gelir ve gider hesaplarının 690 hesabına aktarılmaması durumunda:

• dönem karı yanlış hesaplanır
• mali tablolar hatalı olur

15. Gelecek Dönem Giderlerinin Ayrıştırılmaması

Peşin ödenen giderlerin ilgili döneme dağıtılması gerekir.

Kullanılan Hesaplar

Muhasebede Yıl Sonu Kontrol Checklist

Aşağıdaki kontrol listesi muhasebe kapanışında kullanılmalıdır.

✔ amortismanlar
✔ stok sayımı
✔ cari mutabakatlar
✔ döviz değerleme
✔ vergi karşılığı
✔ gider tahakkukları
✔ banka faizleri

Sonuç ve Değerlendirme

Muhasebede yıl sonu kapanış işlemleri yalnızca teknik bir süreç değildir. Aynı zamanda işletmenin;

• finansal sağlığını
• vergi yükümlülüklerini
• mali tablolarının doğruluğunu

belirleyen kritik bir aşamadır.

Bu nedenle muhasebe profesyonelleri için yıl sonu kapanış kontrol listesi oluşturmak büyük önem taşır.

Doğru yapılmış bir kapanış:

• vergi risklerini azaltır
• mali tabloların güvenilirliğini artırır
• işletme yönetimine doğru veri sağlar.

Maliyet Muhasebesinin Konusu ve İşlevleri

Maliyet Muhasebesi Ders Notları

Bağımsız Denetçi Ne Yapar?

İSMMMO

TURMOB

KGK