Geçici Vergi Nasıl Hesaplanır? (2026 Uygulamalı Anlatım)

Son Güncelleme: Mart 23, 2026 – Türk Muhasebe

Geçici Vergi Matrahı ve Hesaplama Örnekleri

Geçici Vergi Nasıl Hesaplanır? (2026 Uygulamalı Anlatım) Türkiye’de gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri, yıl içinde elde ettikleri kazançlar üzerinden belirli dönemlerde geçici vergi ödemekle yükümlüdür. Geçici vergi uygulaması, vergi sisteminde önemli bir yer tutmakta ve özellikle işletmeler açısından doğru hesaplama yapılmasını gerektiren teknik bir süreç olarak öne çıkmaktadır.

Geçici verginin doğru hesaplanabilmesi için işletmelerin;

• dönemsel mali tablolarını doğru hazırlaması
• ticari kar ile mali kar arasındaki farkları analiz etmesi
• kanunen kabul edilmeyen giderleri doğru tespit etmesi
• vergi mevzuatındaki indirimleri doğru uygulaması

gerekmektedir.

Bu rehberde geçici vergi hesaplama süreci adım adım ve uygulamalı örneklerle açıklanmaktadır.

Geçici Vergi Hesaplama Sürecinin Genel Mantığı

Geçici vergi hesaplaması temelde aşağıdaki aşamalardan oluşur.

Ticari Bilanço Karı
        ↓
Kanunen Kabul Edilmeyen Giderler Eklenir
        ↓
Vergiden İndirilecek Unsurlar Düşülür
        ↓
Vergi Matrahı
        ↓
Vergi Oranı Uygulanır
        ↓
Geçici Vergi Tutarı

Bu süreç aslında yıllık kurumlar vergisi hesaplama yönteminin dönemsel olarak uygulanmasıdır.

Ticari Bilanço Karı

Geçici vergi hesaplamasının ilk aşaması ticari bilanço karının tespit edilmesidir.

Ticari bilanço karı, işletmenin muhasebe kayıtlarına göre oluşan dönem karıdır. Bu kar;

• gelir tablosunda yer alan gelirler
• giderler
• finansman giderleri
• amortismanlar

dikkate alınarak belirlenir.

Ancak vergi mevzuatı açısından bazı giderler vergi matrahından indirilemez. Bu nedenle ticari kar ile vergiye esas kazanç arasında farklılık oluşabilir.

Mali Kar Hesaplama

Vergi hesaplamasında esas alınan kar, ticari kar değil mali kardır.

Mali kar şu şekilde hesaplanır:

Mali Kar = Ticari Kar + KKEG – İndirimler

Bu nedenle geçici vergi hesaplamasında en kritik aşama mali karın doğru belirlenmesidir.

Kanunen Kabul Edilmeyen Giderlerin (KKEG) Etkisi

Vergi mevzuatına göre bazı giderlerin vergi matrahından indirilmesi mümkün değildir. Bu giderler kanunen kabul edilmeyen giderler (KKEG) olarak adlandırılır.

KKEG kalemleri ticari karın üzerine eklenir.

KKEG Örnekleri

Başlıca kanunen kabul edilmeyen giderler şunlardır:

• vergi cezaları
• gecikme zamları
• işletme ile ilgisi olmayan giderler
• örtülü kazanç dağıtımı sayılan ödemeler
• bazı bağış ve yardımlar

Bu giderler muhasebe kayıtlarında gider olarak yer alsa bile vergi matrahının hesaplanmasında dikkate alınmaz.

Vergi Matrahından İndirilebilecek Unsurlar

Vergi mevzuatı bazı giderlerin veya kazançların matrahtan düşülmesine izin vermektedir.

Bunlar genellikle teşvik veya vergi politikası amaçlı indirimlerdir.

Başlıca İndirimler

• geçmiş yıl zararları
• yatırım indirimi
• AR-GE indirimi
• bağış ve yardımlar (belirli sınırlar dahilinde)
• sponsorluk harcamaları

Bu indirimler vergi matrahını azaltarak ödenecek vergi tutarını düşürmektedir.

Geçici Vergi Oranı

Geçici vergi oranı mükellefin tabi olduğu vergi türüne göre değişir.

Kurumlar Vergisi Mükellefleri

Kurumlar vergisi mükellefleri için geçici vergi oranı:

%25

olarak uygulanmaktadır.

Gelir Vergisi Mükellefleri

Gelir vergisi mükelleflerinde ise vergi hesaplaması artan oranlı gelir vergisi tarifesine göre yapılır.

Bu nedenle gelir vergisi mükelleflerinde geçici vergi oranı sabit değildir.

Geçici Vergi Hesaplama Örneği

Bir şirket için geçici vergi hesaplama örneği aşağıdaki gibidir.

Örnek 1 – Basit Hesaplama

Bu durumda şirket ilgili dönem için 312.500 TL geçici vergi ödeyecektir.

Geçici Vergi Hesaplama Grafiği

Ticari Kar : 1.200.000
       ↓
KKEG Eklenir : +100.000
       ↓
Ara Toplam : 1.300.000
       ↓
İndirimler : -50.000
       ↓
Vergi Matrahı : 1.250.000
       ↓
Vergi (%25) : 312.500

Bu grafik, geçici vergi hesaplama mantığını görsel olarak açıklamaktadır.

Daha Detaylı Geçici Vergi Hesaplama Örneği

Daha kapsamlı bir işletme örneğini inceleyelim.

Örnek 2 – Detaylı Hesaplama

Bu durumda işletmenin ödemesi gereken geçici vergi 512.500 TL olacaktır.

Geçici Vergi Hesaplamasında Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar

Geçici vergi hesaplamasında yapılan hatalar vergi incelemelerinde ciddi sorunlara yol açabilir.

Bu nedenle aşağıdaki konulara dikkat edilmelidir.

Dönemsel Mali Tablolar

Geçici vergi hesaplaması için dönem sonu mali tabloların doğru hazırlanması gerekir.

KKEG Tespiti

Kanunen kabul edilmeyen giderlerin doğru tespit edilmesi vergi matrahının doğru hesaplanması açısından kritik öneme sahiptir.

İndirimlerin Doğru Uygulanması

Vergi mevzuatındaki indirimlerin yanlış uygulanması vergi hatalarına yol açabilir.

Geçici Vergi Hesaplamasında Sık Yapılan Hatalar

Uygulamada en sık karşılaşılan hatalar şunlardır:

• ticari kar ile mali karın karıştırılması
• KKEG kalemlerinin unutulması
• indirimlerin yanlış uygulanması
• geçici vergi oranının yanlış kullanılması

Bu hatalar vergi incelemelerinde ek vergi ve ceza riskine yol açabilir.

Sonuç

Geçici vergi hesaplama süreci, işletmelerin mali tablolarının doğru hazırlanmasını ve vergi mevzuatının dikkatli şekilde uygulanmasını gerektiren teknik bir süreçtir.

Geçici verginin doğru hesaplanabilmesi için;

• ticari bilanço karının doğru belirlenmesi
• kanunen kabul edilmeyen giderlerin doğru tespit edilmesi
• vergi indirimlerinin doğru uygulanması

büyük önem taşımaktadır.

Doğru hesaplanan geçici vergi, hem vergi risklerini azaltır hem de işletmelerin finansal planlamasını daha sağlıklı hale getirir.

Geçici Vergi Nasıl Hesaplanır? (2026 Uygulamalı Anlatım) Geçici Vergi Nasıl Hesaplanır? (2026 Uygulamalı Anlatım) Geçici Vergi Nasıl Hesaplanır? (2026 Uygulamalı Anlatım) Geçici Vergi Nasıl Hesaplanır? (2026 Uygulamalı Anlatım) Geçici Vergi Nasıl Hesaplanır? (2026 Uygulamalı Anlatım

Geçici Vergi Nedir? (2026 Kapsamlı Rehber)

Bilanço ve Gelir Tablosunu Etkileyen Muhasebe Hataları

Muhasebe Yönetimi: Stratejik Rehber

Bankalar Şirket Kredilerinde Nelere Bakar?

İSMMMO

KGK

IFRC