MUHASEBE KAYITLARI REHBERİ

Son Güncelleme: Mayıs 3, 2026 – Türk Muhasebe

Bölüm 1: Gerçek Senaryolu Kayıtlar (1–25)

🔹 1. Sermaye Taahhüdünün Nakit Olarak Ödenmesi

📌 Senaryo

MUHASEBE KAYITLARI REHBERİ Ortak, şirkete 500.000 TL sermaye koymuştur.

📊 Kayıt

• 100 Kasa → Borç 500.000
• 500 Sermaye → Alacak 500.000

🧠 Gerekçe

İşletmeye kaynak girişi → özkaynak artar

⚠️ Denetim Notu

Sermaye ödemelerinde banka kullanımı tercih edilmelidir (şeffaflık)

🔹 2. Banka Üzerinden Sermaye Ödemesi

• 102 Bankalar → Borç
• 500 Sermaye → Alacak

👉 Kasa yerine banka tercih edilir (denetimde daha güvenilir)

🔹 3. Peşin Ticari Mal Alımı (KDV Dahil)

📌 Senaryo

100.000 TL + %20 KDV mal alındı

📊 Kayıt

• 153 Ticari Mallar → 100.000
• 191 İndirilecek KDV → 20.000
• 100 Kasa → 120.000

🧠 Kritik Nokta

KDV ayrı hesaplanmalı — maliyete atılmaz

🔹 4. Vadeli Mal Alımı

• 153 Mallar → Borç
• 191 KDV → Borç
• 320 Satıcılar → Alacak

💡 Denetim Yorumu

Vadeli alım → finansman etkisi doğurur

🔹 5. Peşin Mal Satışı

• 100 Kasa → Borç
• 600 Yurtiçi Satışlar → Alacak
• 391 Hesaplanan KDV → Alacak

🔹 6. Vadeli Mal Satışı

• 120 Alıcılar → Borç
• 600 Satışlar → Alacak
• 391 KDV → Alacak

⚠️ Risk

Alacakların tahsil kabiliyeti izlenmeli

🔹 7. Alıcıdan Tahsilat (Banka)

• 102 Banka → Borç
• 120 Alıcılar → Alacak

🔹 8. Satıcıya Ödeme

• 320 Satıcılar → Borç
• 102 Banka → Alacak

🔹 9. Satıştan İade

• 610 Satıştan İadeler → Borç
• 391 KDV → Borç
• 120 Alıcılar → Alacak

💡 Analiz

Net satışları düşürür

🔹 10. Alıştan İade

• 320 Satıcılar → Borç
• 153 Mallar → Alacak
• 191 KDV → Alacak

🔹 11. Banka Faiz Geliri

• 102 Banka → Borç
• 642 Faiz Gelirleri → Alacak

🔹 12. Banka Komisyonu

• 780 Finansman Gideri → Borç
• 102 Banka → Alacak

🔹 13. Kasa Sayım Fazlası

• 100 Kasa → Borç
• 397 Sayım Fazlası → Alacak

🔹 14. Kasa Sayım Noksanı

• 197 Sayım Noksanı → Borç
• 100 Kasa → Alacak

🔹 15. Demirbaş Alımı

• 255 Demirbaş → Borç
• 191 KDV → Borç
• 320 Satıcılar → Alacak

🔹 16. Amortisman Ayrılması

• 770 Genel Yönetim Gideri → Borç
• 257 Birikmiş Amortisman → Alacak

💡 Denetim Yorumu

Faydalı ömür ve oran kontrol edilir

🔹 17. Personel Maaş Tahakkuku

• 770 Gider → Borç
• 335 Personel → Alacak

🔹 18. Maaş Ödemesi

• 335 Personel → Borç
• 100/102 → Alacak

🔹 19. SGK Prim Tahakkuku

• 770 Gider → Borç
• 361 SGK Borçları → Alacak

🔹 20. SGK Ödemesi

• 361 SGK → Borç
• 102 Banka → Alacak

🔹 21. KDV Mahsubu

• 391 Hesaplanan KDV → Borç
• 191 İndirilecek KDV → Alacak

🔹 22. KDV Ödemesi

• 360 Vergi → Borç
• 102 Banka → Alacak

🔹 23. Şüpheli Alacak Karşılığı

• 654 Karşılık Gideri → Borç
• 129 Şüpheli Alacak Karşılığı → Alacak

⚠️ Denetim Kritik Nokta

Gerçek risk olmalı — keyfi ayrılmaz

🔹 24. Kur Farkı Geliri

• 120 Alıcılar → Borç
• 646 Kambiyo Karı → Alacak

🔹 25. Kur Farkı Gideri

• 656 Kambiyo Zararı → Borç
• 320 Satıcılar → Alacak

REESKONT İŞLEMLERİ

🔹 26. Alacak Senedi Reeskontu

📌 Senaryo

Vadeli alacak için dönem sonunda faiz indirimi

📊 Kayıt

• 656 Reeskont Faiz Gideri → Borç
• 122 Alacak Senetleri Reeskontu → Alacak

🧠 Denetim Yorumu

➡ Dönemsellik ilkesi gereği zorunludur

🔹 27. Borç Senedi Reeskontu

• 321 Borç Senetleri Reeskontu → Borç
• 646 Reeskont Geliri → Alacak

🔷 GELİR / GİDER TAHAKKUKLARI

🔹 28. Gider Tahakkuku

• 770 Gider → Borç
• 381 Gider Tahakkukları → Alacak

🔹 29. Gelir Tahakkuku

• 181 Gelir Tahakkukları → Borç
• 600 Gelir → Alacak

💡 Kritik

➡ Tahakkuk = nakit değil, dönemsellik

🔷 KARŞILIKLAR

🔹 30. Kıdem Tazminatı Karşılığı

• 770 Gider → Borç
• 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı → Alacak

⚠️ Denetim

Aktüeryal hesaplama gerekir

🔹 31. Dava Karşılığı

• 654 Gider → Borç
• 372 Borç Karşılıkları → Alacak

🔷 LEASING İŞLEMLERİ

🔹 32. Finansal Kiralama Varlık Kaydı

• 260 Haklar → Borç
• 300 Finansal Kiralama Borcu → Alacak

🔹 33. Leasing Faiz Gideri

• 780 Finansman Gideri → Borç
• 300 Borç → Alacak

🔷 İNŞAAT MUHASEBESİ

🔹 34. Yıllara Yaygın İnşaat Gideri

• 170 Yıllara Yaygın Maliyet → Borç
• 320 Satıcılar → Alacak

🔹 35. Hakediş Geliri

• 120 Alıcılar → Borç
• 600 Gelir → Alacak

🔷 ERTELENMİŞ VERGİ

🔹 36. Ertelenmiş Vergi Varlığı

• 280 Ertelenmiş Vergi Varlığı → Borç
• 690 Vergi Geliri → Alacak

🔹 37. Ertelenmiş Vergi Yükümlülüğü

• 690 Vergi Gideri → Borç
• 480 Ertelenmiş Vergi Borcu → Alacak

🔷 STOK DEĞERLEME

🔹 38. Stok Değer Düşüklüğü

• 654 Gider → Borç
• 158 Stok Değer Düşüklüğü → Alacak

🔷 ŞÜPHELİ ALACAK

🔹 39. Alacağın Şüpheli Hale Gelmesi

• 128 Şüpheli Alacak → Borç
• 120 Alıcılar → Alacak

🔷 SABİT KIYMET SATIŞI

🔹 40. Demirbaş Satışı

• 100 Kasa → Borç
• 255 Demirbaş → Alacak
• 679 Diğer Gelir → Alacak

🔷 FİNANSMAN

🔹 41. Kredi Kullanımı

• 102 Banka → Borç
• 300 Banka Kredisi → Alacak

🔹 42. Faiz Tahakkuku

• 780 Gider → Borç
• 381 Gider Tahakkuku → Alacak

🔷 KONSOLİDASYON MANTIĞI

🔹 43. Bağlı Ortaklık Kaydı

• 245 Bağlı Ortaklık → Borç
• 102 Banka → Alacak

🔷 DÖNEM SONU

🔹 44. Gelir Kapanışı

• 600 → Borç
• 690 → Alacak

🔹 45. Gider Kapanışı

• 690 → Borç
• 770 → Alacak

🔷 NAZIM HESAPLAR

🔹 46. Teminat Mektubu

• 900 Nazım → Borç
• 901 Nazım → Alacak

🔷 KUR FARKI DETAY

🔹 47–50

Kur farkı gelir/gider varyasyonları
(Alıcı / satıcı / banka / kredi bazlı)

🔷 VERGİ KAYITLARI

🔹 51–60

• Stopaj kayıtları
• Geçici vergi
• Kurumlar vergisi tahakkuku
• Vergi karşılıkları

🔷 MALİYET MUHASEBESİ

🔹 61–70

• Direkt ilk madde
• İşçilik dağıtımı
• Genel üretim gideri
• Mamul maliyeti

🔷 GELİŞMİŞ İŞLEMLER

🔹 71–85

• İskonto kayıtları
• Vade farkı
• Promosyon giderleri
• Bağış ve yardımlar
• Ar-Ge giderleri

🔷 DENETİM KRİTİK KAYITLAR

🔹 86–100

• Hatalı kayıt düzeltme
• Dönemsellik düzeltmeleri
• Gelir manipülasyonu düzeltmeleri
• Stok şişirme düzeltmesi
• Kar aktarım hataları

MUHASEBE KAYITLARI REHBERİ MUHASEBE KAYITLARI REHBERİ MUHASEBE KAYITLARI REHBERİ MUHASEBE KAYITLARI REHBERİ MUHASEBE KAYITLARI REHBERİ

MUHASEBE KAYITLARI REHBERİ MUHASEBE KAYITLARI REHBERİ

STOK DEĞERLEME YÖNTEMLERİ REHBERİ

Maliyet Muhasebesi Eğitimi -4

Geçici Vergide İndirim ve İstisnalar

İSMMMO

TURMOB

GİB

IFRS