Son Güncelleme: Mart 24, 2026 – Türk Muhasebe
Ticari hayatın doğal bir sonucu olarak işletmeler satışlarını çoğu zaman vadeli olarak gerçekleştirmekte ve bu işlemler karşılığında alacak senedi almaktadır. Ancak bazı durumlarda senet vadesinde tahsil edilemeyebilir. Bu durumda muhasebe kayıtlarında ve hukuki süreçte doğru işlemlerin yapılması gerekir.
Senet vadesinde ödenmezse öncelikle protesto işlemi yapılır. Protesto işlemi alacağın hukuki takip sürecine girdiğini gösterir ve şüpheli alacak karşılığı ayrılabilmesi için önemli bir kanıttır.
Muhasebe açısından ilk aşamada senet şu şekilde kaydedilmiş olur:
121 Alacak Senetleri
600 Yurtiçi Satışlar
391 Hesaplanan KDV
Eğer senet vadesinde tahsil edilmezse ve hukuki takip başlatılırsa senet şüpheli alacak olarak sınıflandırılır.
Muhasebe kaydı şu şekilde yapılır:
128 Şüpheli Ticari Alacaklar
121 Alacak Senetleri
Aynı zamanda karşılık ayrılır:
654 Karşılık Giderleri
129 Şüpheli Alacak Karşılığı
Bu işlem vergi açısından önemlidir çünkü tahsil edilme ihtimali düşük olan alacakların vergi matrahını artırması engellenmiş olur.
Ancak uygulamada dikkat edilmesi gereken en önemli nokta, şüpheli alacak karşılığı ayrılabilmesi için dava veya icra sürecinin başlatılmış olmasıdır.
Denetimlerde genellikle şu hatalar tespit edilir:
- protesto yapılmadan karşılık ayrılması
- grup şirketleri için karşılık ayrılması
- ticari olmayan alacaklar için karşılık ayrılması
Bu nedenle şüpheli alacak uygulaması hem muhasebe hem de hukuk açısından dikkatle yürütülmesi gereken bir süreçtir.
İşletmelerde Maliyet Muhasebesi Neden Önemlidir?
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Somut olayın özelliklerine göre farklı sonuçlar doğabilir. İşlem yapmadan önce güncel mevzuatın kontrol edilmesi ve yetkili mali müşavir veya ilgili uzmandan görüş alınması tavsiye edilir.
Detaylı Sorumluluk Reddi Metni →