Son Güncelleme: Mart 24, 2026 – Türk Muhasebe
Stok sayımı sırasında fiili stok miktarının muhasebe kayıtlarında görünen miktardan fazla olması durumuna stok sayım fazlası denir. Bu durum genellikle muhasebe kayıtlarında eksik giriş yapılması, firelerin yanlış hesaplanması, üretim kayıt hataları veya önceki dönemden gelen kayıt eksikliklerinden kaynaklanabilir.
Vergi Usul Kanunu açısından stok fazlası işletmenin olağan gelir unsuru olarak kabul edilir. Bu nedenle muhasebe kayıtlarına alınması gerekir.
Muhasebe kaydı genellikle şu şekilde yapılır:
153 Ticari Mallar / 152 Mamuller
397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları
Burada 397 hesap geçici bir hesaptır. Dönem sonunda bu hesap gelir tablosuna aktarılır.
397 Sayım Fazlaları
679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar
Ancak uygulamada önemli olan nokta, stok fazlasının gerçek nedeni araştırılmadan doğrudan gelir yazılmamasıdır. Özellikle üretim işletmelerinde bu farkın nedeni şu olabilir:
- üretim reçete hatası
- fire oranının yanlış hesaplanması
- üretim maliyetinin eksik hesaplanması
- stok kartı hatası
Denetim perspektifinden bakıldığında stok fazlası işletmenin iç kontrol sisteminde zafiyet olduğuna da işaret edebilir.
Ayrıca KDV açısından stok fazlası bir satış olmadığı için KDV hesaplanmaz.
Ancak ilerleyen dönemde bu mallar satıldığında normal satış işlemi yapılır ve KDV hesaplanır.
Sonuç olarak stok sayım fazlası muhasebede gelir olarak kaydedilse de, finansal analiz açısından bu tür farkların sürekli olması işletmede stok kontrol zafiyeti olduğunun güçlü göstergesidir.
Gider Tahakkuku ve Gider Karşılığı Arasındaki Fark Nedir?
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Somut olayın özelliklerine göre farklı sonuçlar doğabilir. İşlem yapmadan önce güncel mevzuatın kontrol edilmesi ve yetkili mali müşavir veya ilgili uzmandan görüş alınması tavsiye edilir.
Detaylı Sorumluluk Reddi Metni →